सामान्य स्वास्थ्य परीक्षण (General Health Check-up) का लागि प्रयोगशाला परीक्षणहरूको सूची

सामान्य स्वास्थ्य परीक्षण (General Health Check-up) का लागि प्रयोगशाला परीक्षणहरूको सूची, स्वस्थ शरीर, सकारात्मक मन र दीर्घायु जीवनका लागि समय–समयमा स्वास्थ्य परीक्षण गर्नु उपयोगी हुन्छ। सामान्य स्वास्थ्य अवस्थाको मूल्याङ्कन गर्न निम्न प्याथोलोजिकल तथा प्रयोगशाला परीक्षणहरू गर्न सकिन्छ।

Table of Contents

General Health Check-up

१. रगतसम्बन्धी परीक्षण (Blood Tests)

क्र.सं.परीक्षणको नामपरीक्षणको उद्देश्य
१CBC (Complete Blood Count)रगतको समग्र अवस्था
२Hemoglobin (Hb)रक्तअल्पता पहिचान
३ESRशरीरमा सूजनको संकेत
४CRPसंक्रमण तथा सूजनको संकेत
५Blood Group & Rhरक्त समूह पहिचान

२. मधुमेह तथा रगतमा चिनी परीक्षण

General Health Check-up

क्र.सं.परीक्षणको नामपरीक्षणको उद्देश्य
१FBSखाली पेटको सुगर
२PPBSखाना खाएको २ घण्टापछिको सुगर
३HbA1cपछिल्लो २–३ महिनाको औसत सुगर
४RBSजुनसुकै समयमा रगतको सुगर

३. मिर्गौला परीक्षण (Kidney Function Test)

क्र.सं.परीक्षणको नाम
१Serum Creatinine
२Blood Urea
३BUN
४eGFR
५Uric Acid
६Serum Electrolytes (Na, K, Cl)

४. कलेजो परीक्षण (Liver Function Test) General Health Check-up

क्र.सं.परीक्षणको नाम
१SGPT (ALT)
२SGOT (AST)
३ALP
४GGT
५Total Bilirubin
६Direct Bilirubin
७Total Protein
८Albumin
९Globulin

५. बोसो तथा कोलेस्ट्रोल परीक्षण (Lipid Profile)

क्र.सं.परीक्षणको नामपरीक्षणको उद्देश्य
१Total Cholesterolकुल कोलेस्ट्रोल
२HDLराम्रो कोलेस्ट्रोल
३LDLखराब कोलेस्ट्रोल
४VLDLबोसोको एक प्रकार
५Triglycerides (TG)रगतमा बोसोको मात्रा

६. थाइराइड तथा हर्मोन परीक्षण (Thyroid Profile)

क्र.सं.परीक्षणको नामपरीक्षणको उद्देश्य
१TSHथाइराइड ग्रन्थिको अवस्था
२T3थाइराइड हर्मोन
३T4थाइराइड हर्मोन
४FT3स्वतन्त्र T3 हर्मोन
५FT4स्वतन्त्र T4 हर्मोन

७. पिसाब परीक्षण (Urine Tests)

क्र.सं.परीक्षणको नामपरीक्षणको उद्देश्य
१Urine Routine (R/E)पिसाबको सामान्य अवस्था
२Urine Microscopyकोषिका तथा क्रिस्टल परीक्षण
३Urine Proteinपिसाबमा प्रोटिन
४Urine Albuminएल्बुमिनको अवस्था
५Urine ACRएल्बुमिन र क्रिएटिनिन अनुपात
६Urine Cultureपिसाबको संक्रमण पहिचान

८. भिटामिन तथा मिनरल परीक्षण (Vitamin & Mineral Tests) General Health Check-up

क्र.सं.परीक्षणको नामपरीक्षणको उद्देश्य
१Vitamin D (25-OH)भिटामिन D को अवस्था
२Vitamin B12स्नायु तथा रगतको स्वास्थ्य
३Serum Calciumक्याल्सियमको मात्रा
४Serum Magnesiumम्याग्नेसियमको मात्रा
५Serum Ironरगतमा आइरन
६Ferritinशरीरमा आइरनको भण्डारण
७TIBCआइरन बोक्ने क्षमताको मूल्याङ्कन
८Phosphorusहड्डी तथा खनिज सन्तुलन
९Zincजिंकको अवस्था

९. मुटु तथा रक्तनलीसम्बन्धी परीक्षण (Cardiac Tests)

क्र.सं.परीक्षणको नामपरीक्षणको उद्देश्य
१ECGमुटुको विद्युतीय गतिविधि
२Troponin I/Tमुटुको मांसपेशीमा क्षतिको संकेत
३hs-CRPसूजन तथा हृदयरोग जोखिमको सहायक मूल्याङ्कन
४BNP / NT-proBNPमुटुको कार्यक्षमता तथा तनाव
५Echocardiographyमुटुको संरचना र पम्प गर्ने क्षमता

१०. संक्रमण तथा सरुवा रोग परीक्षण

क्र.सं.परीक्षणको नामपरीक्षणको उद्देश्य
१HBsAgहेपाटाइटिस B
२Anti-HCVहेपाटाइटिस C
३HIV 1 & 2HIV संक्रमण
४VDRL / RPRसिफिलिस
५H. pylori Antigenपेटमा H. pylori संक्रमण
६Dengue NS1 / IgMडेंगु संक्रमण (आवश्यकताअनुसार)
७Malaria Testमलेरिया (आवश्यकताअनुसार)

११. दिसासम्बन्धी परीक्षण (Stool Tests) General Health Check-up

क्र.सं.परीक्षणको नामपरीक्षणको उद्देश्य
१Stool Routine Examinationदिसाको सामान्य अवस्था
२Stool Occult Bloodदिसामा लुकेको रगत
३Stool Ova & Cystपरजीवी तथा जुका
४Stool Cultureआन्द्राको ब्याक्टेरियल संक्रमण
५Fecal Calprotectinआन्द्राको सूजनको मूल्याङ्कन

१२. उमेर तथा लिङ्गअनुसार विशेष परीक्षण

क्र.सं.परीक्षणको नामपरीक्षणको उद्देश्य
१PSAपुरुषमा प्रोस्टेटसम्बन्धी मूल्याङ्कन
२Pap Smearमहिलामा पाठेघरको मुखको क्यान्सर स्क्रिनिङ
३HPV DNAउच्च जोखिमयुक्त HPV संक्रमण
४Mammographyस्तन क्यान्सर स्क्रिनिङ
५FIT Testदिसामा लुकेको रगत तथा कोलोरेक्टल क्यान्सर स्क्रिनिङ
६CA-125विशेष अवस्थामा डिम्बाशयसम्बन्धी मूल्याङ्कन

१३. सामान्य स्वास्थ्य परीक्षणको प्राथमिक प्याकेज

सबै परीक्षण एकैपटक गर्न आवश्यक हुँदैन। सामान्य स्वास्थ्य जाँचका लागि चिकित्सकसँग परामर्श गरी निम्न परीक्षणबाट सुरु गर्न सकिन्छ।

Basic Health Check-up Package

सामान्य स्वास्थ्य जाँच परीक्षण सूची

7/10 चयन

चयन गरिएका परीक्षण Copy गर्नुहोस्

१४. स्वास्थ्य परीक्षणसँगै गर्नुपर्ने शारीरिक मूल्याङ्कन

रगत तथा पिसाब परीक्षण मात्र पर्याप्त हुँदैन। निम्न परीक्षण तथा मापन पनि उपयोगी छन्।

  1. Blood Pressure (BP) – रक्तचाप।
  2. Pulse Rate – नाडीको गति।
  3. BMI – शरीरको तौल र उचाइको अनुपात।
  4. Waist Circumference – कम्मरको गोलाइ।
  5. SpO₂ – रगतमा अक्सिजनको मात्रा।
  6. Grip Strength – हातको पकड शक्ति।
  7. Vision Test – आँखाको दृष्टि।
  8. Dental Check-up – दाँत तथा मुखको स्वास्थ्य।
  9. Hearing Test – सुन्ने क्षमता।
  10. Physical Fitness Assessment – शारीरिक तन्दुरुस्ती।

महत्त्वपूर्ण सुझाव

General Health Check-up

  • स्वस्थ व्यक्तिले उमेर, लिङ्ग, पारिवारिक इतिहास र जोखिमअनुसार परीक्षण छनोट गर्नुपर्छ।
  • सबै भिटामिन, हर्मोन, क्यान्सर मार्कर र संक्रमण परीक्षण नियमित रूपमा गर्न आवश्यक छैन।
  • PSA, Mammography, Pap Smear र FIT जस्ता स्क्रिनिङ परीक्षण उमेर तथा जोखिमअनुसार चिकित्सकको सल्लाहमा गर्नुपर्छ।
  • असामान्य रिपोर्ट आएमा चिकित्सकसँग परामर्श गरी थप परीक्षण गर्नुपर्छ। General Health Check-up.

उचाइअनुसार सामान्य तौल तालिका (Height & Ideal Weight Chart

General Health Check-up)WHO को वयस्क BMI मापदण्ड (18.5–24.9 kg/m²) अनुसार सामान्य तौलको दायरा।

क्र.सं.

उचाइ (फिट/इन्च)

उचाइ (से.मी.)

न्यूनतम तौल (kg)अधिकतम तौल (kg)
१4’6″13734.746.7
२4’7″14036.348.8
३4’8″14237.350.2
४4’9″14538.952.3
५4’10”14740.053.8
६4’11”15041.656.0
७5’0″15242.757.6
८5’1″15544.459.8
९5’2″15745.661.4
१०5’3″16047.463.7
११5’4″16349.266.1
१२5’5″16550.467.8
१३5’6″16852.270.3
१४5’7″17053.572.0
१५5’8″17355.474.5
१६5’9″17556.776.3
१७5’10”17858.678.9
१८5’11”18059.980.7
१९6’0″18362.083.4
२०6’1″18563.385.3
२१6’2″18865.487.9
२२6’3″19167.490.8
२३6’4″19369.092.9
२४6’5″19671.195.7

मेरो सुझाव: स्वास्थ्य सचेतना कार्यक्रमका लागि Healthy Life, Healthy Aging & Preventive Health Check-up Package तयार गर्दा प्रयोगशाला परीक्षण, रक्तचाप, BMI, कम्मरको नाप, Grip Strength र जीवनशैली मूल्याङ्कनलाई एउटै प्याकेजमा समावेश गर्नु उपयोगी हुन्छ।

निष्कर्ष : General Health Check-up

नियमित सामान्य स्वास्थ्य परीक्षणले शरीरको समग्र अवस्था मूल्याङ्कन गर्नुका साथै सम्भावित रोगहरूको समयमै पहिचान र रोकथाम गर्न सहयोग पुर्‍याउँछ। आफ्नो उमेर, स्वास्थ्य अवस्था र जोखिमअनुसार आवश्यक प्रयोगशाला परीक्षण गरौँ, रोग लागेपछि उपचार गर्नुभन्दा रोग लाग्न नदिनेतर्फ सचेत बनौँ। स्वास्थ्य नै धन हो, स्वस्थ जीवन नै समृद्ध भविष्यको आधार हो। Read more

Leave a Comment

Translate »
Senior Living Operators Pivoting for Growth Health Insurance for Seniors Above 60 Anemia in Aging: Symptoms, Causes & Questions